برای تبلیغ در وب سایت ایمیل بزنید
پربازدیدترین مطالب

کد پربازدیدترین

آبیاری باغات انار و بررسی سیستم های آبیاری نوین - پایگاه علمی سرگرمی و تفریحی آموزش درآمد کارآفرینی خلاقیت هنر خوداشتغالی
X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل
 

آبیاری باغات انار و بررسی سیستم های آبیاری نوین

پس از احداث باغ انار آبیاری مهمترین عامل در عملکرد کیفی و کمی باغات انار میباشد. توجه داشته باشید باغات انار عموما در اقلیم های گرم و خشک گسترش یافته اند. سطح تبخیر سالیانه در ایران حدود 2500 میلیمتر است و در اقلیمهای گرم و خشک درختان آب زیادی را بصورت تعرق از دست داده و مقدار متنابهی نیز بشکل تبخیر آب موجود در خاک از دست میرود. در کنار این مطلب انار میوه ای است که به دوره رشد طولانی نیازمند است و این خود بر حساسیت آبیاری در مورد این درخت می افزاید.

در گام اول باید به این سوال پاسخ داد که نیاز بهینه درخت چه میزان است و در طول دوره رشد روزانه چه میزان آب در مقاطع زمانی اوائل بهار تا اواسط پائیز نیاز دارد؟ در این مورد اعداد متفاوتی دیده میشود که عموما به تجربه وابسته نیست و محصول ارزیابی تئوریک و آکادمیک میباشد. آنچه که ما در اینجا مطرح میکنیم حداقل نیاز درخت برای یک تولید اقتصادی با بهره برداری حدود 25 تن در هکتار و متکی به تجربه میباشد. بدیهی است در اقلیم خشک و کم آب ایران چاره ای جز صرفه جویی در آب و اتکا به مقادیر بهینه با راندمان آبیاری بالا نمیباشد. در جدول ذیل نیاز آبی روزانه درخت انار در باغی با تراکم 1000 درخت در هکتار و سطح سایه انداز 50 درصد از محدوده آبیاری توسط درختان باغ آورده شده است.

نیاز ناخالص آبی روزانه درختان انار در ماههای مختلف سال بر حسب لیتر
سن درخت فروردین اردیبهشت خرداد تیر مرداد شهریور مهر آبان آذر دی بهمن اسفند
1 5 10 12 15 15 10 5 5 - - - 5
2 10 15 20 25 25 20 15 10 5 5 5 10
3 15 20 25 30 35 40 30 15 10 10 10 15
4 15 25 35 40 45 40 35 20 15 15 15 20
5 و بیشتر 15 25 40 55 65 50 40 20 15 15 15 30

توضیحات:
• این اعداد تعیین کننده نیاز ناخالص در سیستم قطره ای با راندمان 90% میباشد.
• این نیاز آبی برای دمای محیطی حداکثر 35 درجه سانتیگراد تعریف شده است افرایش دما محیطی باغات به بیش از 40 درجه سانتیگراد نیاز آبی درخت انار را تا 100 لیتر در روز افزایش میدهد.
• این نیاز آب مربوط به اقلیمهای گرمی نظیر ساوه، یزد، اصفهان، خراسان و فارس که از عمده مراکز انارکاری ایران هستند در نظر گرفته شده است.
• نیاز آبی درخت در نیمه دوم از طریق بارندگی تامین میشود. در صورت خشکسالی و عدم بارش به اندازه مطلوب تامین کمبود آب از طریق آبیاری ضرورت دارد.

میزان آب قابل دسترس در خاک از نکات مبنائی دیگری در تحلیل رژیم آبیاری گیاه میباشد. به نتایج آزمایش خاک دقت کنید میزان درصد اشباع .S.P تعیین کننده درصد آب مورد نیاز برای اشباع خاک میباشد. خاکهایی با بافت ریزتر دارای ظرفیت نگهداری آب بیشتری میباشند.
حد ظرفیت مزرعه ای یا FC نشان دهنده میزان آب باقیمانده در خاک 2 تا 3 روز پس از اشباع شدن خاک میباشد، این همان مقدار آبی است که خاک میتوانذ در خود نگه دارد بدون آنکه بصورت زهکش از آن خارج شود.
نقطه پژمردگی یا PWP مبین مقدار آبی است که سخت به ذرات خاک چسبیده و گیاه نمیتواند از آن استفاده کند. و نهایتا میزان آب قابل دسترس یا همان AWC نشان دهنده مقدار آب بین حد مزرعه ای و نقطه پژمردگی میباشد این همان میزان آب قابل استفاده برای گیاه میباشد.
برنامه آبیاری برای سیستم قطره ای باید طوری تنظیم شود که گیاه پس از مصرف حدود 75% آب قابل دسترس با آبیاری جدید، خاک به حد ظرفیت مزرعه ای برسد. بطور کلی حد آب قابل دسترس برای گیاه در خاکی با بافت لومی متناسب با موارد آورده شده در بحث خاک حدود 12 الی 15 سانتیمتر بر متر میباشد.

تعیین ناحیه ریشه از دیگر مسائل مهم در ارزیابی برنامه آبیاری میباشد. در تحلیل آب قابل دسترس برای گیاه یا همان AWC باید برآورد دقیقی از عمق ریشه و گسترش عرضی ریشه ها داشته باشید. درختان انار تمایل چندانی به نفوذ در عمق نداشته و حداکثر 80 سانتیمتر در عمق نفوذ میکنند. گرایش بیشتر ریشه به توسعه در سطح بوده و متناسب با محدوده آبیاری میتوانند در شعاع 1.5 متری درخت گسترش یابند. به جهت عملکرد سیستم قطره ای شعاع 1 متری از طوق درخت محدوده توسعه عرضی ریشه میباشد. بطور کلی ریشه های درخت انار در محدوده 20 تا 60 سانتی عمق خاک از تراکم بیشتری برخوردار میباشند، و میباید ناحیه به شعاع 1 متر و عمق 70 سانتیمتر را بعنوان محدوه توسعه ریشه در نظر گرفته حجم آب مورد نیاز را بر این پایه محاسبه نمود.
به این نکته توجه داشته باشید که آبیاری کم در دفعات بیشتر عملا حوزه توسعه ریشه را محدود کرده و بدون توسعه ریشه رشد درخت عملا با محدودیت مواجه میگردد پس با رعایت ناحیه ریشه در حد بهینه آورده شده برنامه آبیاری خویش را مدیریت کنید. محدوده نشان داده شده در تصویر روبرو بوضوح ناحیه توسعه ریشه و نیاز آبی کمینه آنرا تشریح میکند. دوره تناوب 4 روز با حجم آب تحویلی 250 لیتر محدوده ترسیم شده را سیراب و محلول خاک را در غلظت بهینه قرار میدهد و امکان توسعه ریشه تا حد مطلوب را فراهم میاورد. توجه داشته باشید ریشه ها تصویر درخت در زیر زمین هستند ریشه محدود درختی کوچک را پشتیبانی میکند و ریشه های گسترده به گسترش تاج درخت می انجامد. در این مورد بسیار حساس و دقیق عمل کنید تا از نتایج شگرف آن بهرمند گردید.

پشنهاد ما استفاده از الگوی 1000 درخت در هکتار در سیستم قطره ای با فواصل 2×4 میباشد. از اینرو و با توجه به شرائط پیک مصرف در تابستان حجم آب مصرفی در یک روز حدود 60 متر مکعب برای هر هکتار میباشد. لذا در زمان تخصیص منابع آب دبی 0.7 لیتر بر ثانیه میباید مبنای برآورد نیاز آبی هر هکتار درخت انار قرار گیرد.
توجه داشته باشید که نیاز مجموع نا خالص آبی یک هکتار باغ انار حدود 8000 متر مکعب برای دوره 180 روز آبیاری میباشد. چنانچه منابع تامین آب شما کانالهای کشاورزی میباشد و امکان تغییر در دبی برداشتی در فواصل مختلف وجود دارد دبی 0.5 لیتر بر ثانیه یا همان 8000 متر مکعب بر هکتار را ملاک ارزیابی نیار آبی یک هکتار درخت انار قرار دهید.

تعداد قطره چکانها، نوع، ظرفیت و نحوه آرایش آنها از موارد ظریف دیگر در بحث آبیاری درختان میباشد انواع قطره چکانها با تکنولوژیهای متفاوت و ظرفیتهای 2 تا 100 لیتر در ساعت هم اکنون در دسترس میباشند. بهترین انتخاب کدام است؟
پاسخ به سوال فوق نیازمند توجه به خصوصیات درخت انار و سطح توسعه ریشه، ساعات مفید آبیاری، ملاحضات کارگری در نگهداری و بررسی عملکرد قطره چکانها و زمانهای تغییر بلوکهای آبیاری میباشد. مسائل کارگری در این خصوص تعیین کننده میباشد قبل از طراحی متناسب با شرائط کارگری و وسعت باغات شیفتهای آبیاری خود را با اعتنا به حد حجمی بهینه 250 لیتر بگونه ای تعریف که با زمان فعال بودن ساعات کار تطابق داشته باشد. در عمل امکان فعال و غیر فعال کردن بلوکهای آبیاری در ساعات انتهایی شب تا صبح روز بعد میسور نیست .
حتی در بهترین شرائط فیلتراسیون حدود 15% قطره چکانها با قطعی یا گرفتگی مواجه میشوند، از اینرو بررسی کارگری و نظارت بر عملکرد آنها از ضروریات بهره برداری از سیستم قطره ای میباشد. این موضوع ظریف و حساس میباید در شرائط روشنی هوا انجام گیرد. پس حد معقول شیفتهای آبیاری دو نوبت 12 ساعت برای هر بلوک بین ساعات 6 صبح تا 6 غروب و 6 صبح روز بعد تعریف میشود. کاهش زمان آبیاری و استفاده از قطره چکانهای پر ظرفیت عملا بر میزان زهکش آب اثر میگذارد، آب بمرور در عرض خاک گسترش میابد تحویل آب فراوان در زمان کم جریان عمقی آب را افزایش و بر راندمان آبیاری اثر میگذارد. افزایش زمان آبیاری به بیش از 12 ساعت نیز منجر به کاهش قطره چکانها و استقرار مکانی نامناسب آنها در محیط درخت شده توزیع هماهنگ و متعادل آب در ناحیه ریشه را با محدودیت مواجه میکند.
بدلیل گرفتگی قطره چکانها و مسائل پیش بینی نشده و تامین نیاز جبرانی، همواره ظرفیت آبیاری قطره چکانها و توزیع آب را حدود 25% بیشتر از حد بهینه حجمی در نظر بگیرید و توزیع متناسب آنرا با شیرهای تنظیم فشار و دبی آب، کنترل کنید.

در میان انواع مختلف، قطره چکانهای Netafim از کارائی و پایداری بهتری برخوردار میباشد. این دریپر در دو نوع کلی PC , NPC ساخته میشوند و از دبی 2 تا 16 لیتر در ساعت در دسترس میباشند.
نوع PC آن در محدوده فشار 1 تا 3 اتمسفر عملکرد ثابتی داشته و دبی خروجی تغییر نمیکند. نمونه NPC در محدوده فشار 10 تا 40 psi تغییرات صد در صدی در دبی خروجی دارد.
خصوصیت بارز دریپر PC Netafim در یکنواختی خروجی آب آن علی رغم تفاوت فشار در سطح بلوک فعال میباشد. اما مشکل اصلی زمانی بروز میکند که بخواهیم با حفظ زمان آبیاری میزان حجم آب تحویلی به درخت را در ناحیه ریشه برای فصول مختلف سال تنظیم کنیم. تغییر فشار تاثیری بر حجم آب تحویلی نداشته و تنها میتوانیم با کم کردن زمان آبیاری حجم آب تحویلی را کنترل کنیم.

قطره چکانهای Netafim NPC امکان تغییر دبی خروجی با تغییر فشار خط را فراهم میاورند، لاکن استفاده از این نوع دریپر مستلزم تسطیح مناسب بلوکهای آبیاری و دقت فراوان در طراحی سیستم آبیاری جهت حفظ فشار متعادل در لوله های توزیع آب یا لیترالها میباشد. با استفاده از این نوع دریپر امکان تنظیم حجم آب تحویلی به حوزه ریشه با حفظ زمان شیفتهای آبیاری فراهم میاید. در صورت طراحی مناسب تنها با تنظیم فلکه آب هر بلوک میزان آب خروجی دریپرها تنظیم میگردد و زمان آبیاری هر بلوک نیز ثابت میماند.

در تصور ذیل طرحی از دریپر Netafim PC را همراه آریش آن بشکل دو خطی ملاحظه میکنید. در این روش تنظیم حجم آب دریافتی در ناحیه ریشه تنها با تنظیم ساعات آبیاری میسر است و تغییر فشار ورودی در محدوده متعارف دریپر تاثیری در دبی خروجی آن ندارد، مزیت این دریپر یکنواختی خروجی آن میباشد.

در طرح ذیل همان آرایش فوق برای قطره چکانهای NPC Netafim با ذکر جزئیات آورده شده. تسطیح مناسب و طراحی دقیق شرط توفیق در استفاده از این نوع دریپر بوده و مزیت قالب آن قابل تنظیم بودن حجم آب تحویلی به درخت تنها با تنظیم فلکه آبیاری بلوک فعال میباشد.

تعداد درخت موجود در هر بلوک نیز از موارد مهم و فاکتورهای اولیه در طراحی سیستم تحت فشار قطره ای میباشد. حد بهینه حجمی 250 لیتر در هر شیفت آبیاری مولفه اولیه ای است که به اتکا آن میباید تعداد درختان در هر بلوک آبیاری را با توجه به دبی کل آب مزرعه تعیین نمود. با توجه به شیفتهای 12 ساعت و حد بهینه حجمی 250 لیتر، حجم آب تحویلی به یک درخت در ساعت 20.8 لیتر میباشد و در صورت برخورداری از دبی ماکزیمم 7 لیتر بر ثانیه حجم آب تحویلی کل در یک ساعت برابر 25200 لیتر میباشد که از تقسیم این عدد بر 20.8 عدد 1211 درخت در هر بلوک بدست می آید. و در نهایت چون تناوب آبیاری 4 روز بوده و در هر 12 ساعت یک بلوک و در هر روز 2 بلوک آبیاری میشود. تعداد کل بلوکها 8 عدد میباشد. و از اینرو تعداد کل درختان در یک باغ ده هکتاری برابر 1211×8 یعنی 9688 درخت خواهد بود.

بر پایه محاسبه فوق تعداد بلوکهای باغ 10 هکتاری که بعنوان طرح تیپ در صفحه معماری مطرح شد به 8 عدد محدود میگردید، از اینرو حتما میباید قبل از تسطیح و محوطه سازی اراضی نسبت به محاسبه و طراحی سیستم آبیاری قطره ای اقدام و سپس طرح معماری باغ را با توجه به تعداد بلوکها و مسیر های انتقال شبکه تکمیل نمایید.


فیلتراسیون از نکات حائز اهمیت در کارائی و پایداری سیستم آبیاری تحت فشار قطره ای میباشد. هر چقدر در طراحی و اجرای فیلتراسیون امساک کنید تاوان آنرا در کیفیت و کمیت آبیاری قطره ای پس خواهید داد. از اینرو قبل از آنکه همه چیز را به پیشنهادات طراحان سیستم آبیاری واگذار کنید خود با اطلاع دقیق از مشکلات این سیستم ظرفیت پیاده سازی حداکثری را فراهم کنید.
استفاده از تجهیزات بسیار پیشرفته با کارکرد اتوماتیک و کنترل الکترونیک عملا به جهت مسائل مربوط به نگهداری از پایداری لازم برخوردار نبوده و پیشنهاد ما به اجتناب از بکار گیری این تجهیزات نظیر شیرهای برقی، تنظیم کننده اتوماتیک فشار، فیلترهای خود شستشو و ... میباشد.
چنین تجهیزاتی تنها در شرائطی از کارائی پایدار برخوردارند که بطور مرتب توسط مسئول فنی تحت نظارت باشند در عمده باغات ایران با سطح اراضی محدود امور مزرعه توسط کارگران نا آشنا به مسائل فنی اداره شده و افزایش تجهیزات با پیچیدگی فنی بالا مشکل زا خواهد بود. پس در شرائط معمول پیشنهاد ما استفاده از تجهیزات غیر اتوماتیک در طراحی و پیاده سازی سیستم کنترل مرکزی و فیلتراسیون میباشد.

تجهیزات ایستگاه فیلتراسیون شامل هیدروسیکلون، فیلتر شن، فیلتر توری، فیلتر دیسکی، تانک کود، کلکتورها، شیرهای پروانه، شاسی نگهدارنده تجهیزات، شیرهای تخلیه هوا و موارد متفرقه دیگر میباشد.
هیدروسیکلون توانایی جداکردن 70 تا 95 درصد ذرات سنگین معلق در آب با اندازه بزرگتر از 075/0 میلیمتر را دارا می باشد و معمولا در ابتدای یک سیستم فیلتراسیون نصب می گردد.در هیدروسیکلون طی فرایند گریز از مرکز ناشی از چرخش آب، شن و ذرات سنگین معلق در آب جدا می شوند.
اساس عملکرد هیدروسیکلون بر گردش آب در مسیر مارپیچ و کاهش سرعت جریان آب و سپس تغییر مسیر آن بصورت عمودی که منجر به ته نشین شدن ذرات در تانک زیرین آن بنا شده است.
متاسفانه تعدادی از تولید کنندگان داخلی با حذف مسیر مارپیچ درونی این دستگاه تنها به حفظ اسلوب آن بسنده و دستگاهی ناکارآمد را بنام هیدروسیکلون روانه بازار میکنند. در موقع خرید به استانداردهای تعریف شده دستگاه حتما توجه داشته باشید.
در موارد زیادی طراحان بر غیر ضرور بودن نصب این دستگاه تاکید دارند. اما تجربه عملی ما بیان گر تاثیر مثبت این دستگاه در جداسازی حجم قابل توجهی از گل و لای با دانه بندی درشت علی الخصوص در ابتدای دوره راه اندازی سالیانه میباشد. همواره مقدار قابل توجهی از رسوبات مختلف در شبکه انتقال طی دوره خواب سیستم در زمستان باقی میماند. چاهها و شبکه کانالهای آبیاری نیز در ابتدای دوره راه اندازی مقادیر متنابهی گل و لای را به شبکه انتقال میدهند. که این دستگاه در این مقطع بسیار کارآمد عمل کرده و از ورود این گل و لای را از ورود به فیلترها جلوگیری میکند.
از اینرو تاکید ما بر بکارگیری ااین قطعه در ورودی سیستم فیلتراسیون میباشد. در مواری که منبع آب حاوی مقادیر از گل و لای میباشد، استفاده از این دستگاه در ورودی سیستم پمپاژ میتواند به کاهش چشکمگیر رسوبات در شبکه منجر گردد.

فیلترهای شن برای جدا کردن مواد آلی معلق و جلبکها بسیار خوب عمل می کنند. سطح فیلتراسیون در فیلترهای شن در واقع مساحت مقطع مخزن این فیلتر است. در سیستم های فیلتراسیون که 3 دستگاه یا بیشتر فیلتر شن مورد استفاده قرار میگیرد لازم است سیستم به گونه ای باشد که در حین فیلتراسیون و انجام عملیات آبیاری فرایند شستشوی معکوس امکانپذیر باشد.
فیلترهای شن عموما بعد از سیکلون نصب میشوند بهتر است حداقل از دو فیلتر شن پر ظرفیت استفاده شود تا در زمان عمل شستشوی معکوس آب فیلتر شده برای شستشوی نوبتی فیلترها استفاده شود.
برای اتصال چند فیلتر به یکدیگر بهتر است از اتصالات و کلکتورهای استاندارد که بصورت پکیچ کامل ارائه میگردند استفاده کرده تا طرح سیستم فیلتر شما از اسلوب مهندسی بهتر برخوردار گردد. دوره وصله پینه کردن قطعات به یکدیگر گذشته، از قطعات استاندارد با روش نصب استاندارد تبعیت کنید تا با نتایج استاندارد مواجه شوید.
نصب شیر تخلیه هوا از ضروریات فیلترهای شن میباشد، بعضی اوقات بدام افتادن حبابهای هوا درون فیلتر عملا کارائی سیستم را مختل میکند شیرهای ونت بمرور این حبابها را از فیلتر خارج میکند. نصب فشار سنج در دو سوی فیلتر و فشار نسبی برابر این مانومترها نشان دهنده تمیز بودن فیلتر میباشد.

فیلترهای دیسکی برای فیلتر کردن آب از مواد بیولوژیکی و ذرات معلق در آبیاری قطره ای مورد استفاده قرار میگیرند.این نوع فیلتر دارای شیارهای فوق العاده باریک روی دیسکهای پلاستیکی بوده ، ذرات و مواد بسیار ریز معلق در آب را گرفته تا زمان انجام فرآیند شستشو معکوس این ذرات را در خود نگه می دارند.در حین عملیات شستشوی معکوس ذرات از بین شیارهای دیسک ها تمیز میشوند.
در نسل جدید فیلترهای دیسکی جهت افزایش سطح فیلتراسیون تا 3 برابر و همچنین عملکرد مطلوب در زمان شستشوی معکوس، دیسک ها با فرم سینوسی شکل ساخته شده اند. این فیلترها مجهز به توربولاتور در قسمت ورودی آب می باشند و در صورت نصب دروضعیت مناسب از عملکرد هیدروسیکلون نیز بهرمند می باشند. برای تمیز شدن در فرآیند شستشوی معکوس ، فیلترهای دیسکی در مقایسه با فیلترهای شن نیاز به آب کمتری دارند. اما فشار آب طی این فرآیند می بایست بالاتر باشد.

خطر گرفتگی فیزیکی با ذرات ریز را می توان با استفاده از فیلترهای توری برطرف نمود. مقدار آب عبوری مجاز از فیلتر توری حداکثر 136 لیتر در ثانیه از هر متر مربع سطح مفید فیلتر می باشد. سطح مفید فیلتراسیون سطحی است که امکان عبور آب از خلال توری فراهم است.
وقتی اختلاف فشار در ورودی و خروجی فیلتر معادل 21/0 الی 35/0 بار میشود باید فیلتر را تمیز کرد.تمیز کردن فیلترهای توری با فرایند شستشوی معکوس انجام می شود.
فیلتر های توری عموما 2 لایه بوده و هر از چند گاهی بهتر است فیلترها از محفظه خارج و سطوح آن شستشو گردند. فشار ورودی آب بسیار بالا عموما باعث دفورمه شدن استوانه فیلترهای توری میگردد.



در احداث سیستم فیلتراسیون نکات ظریفی وجود دارد که بر عملکرد و پایداری این سیستم اثر گذار است. حتما این سیستم را با ترکیبی از سیکلون، فیلتر شن، و فیلتر دیسکی طراحی نمائید. در موارد آلایش بیش اندازه آب ورودی اضافه کردن فیلتر توری پس از فیلتر شن موثر خواهد بود. حتما از پکیج های کامل سیستم فیلتراسیون استفاده و از نصب و مونتاژ قطعات متفرقه در محل خودداری کنید.

در محل مناسبی نسبت به احداث محوطه ایستگاه فیلتراسیون اقدام نمائید. ایستگاه را حدود نیم متر از سطح زمین بالاتر احداث کنید. برای یک باغ ده هکتاری فضایی حدود 20 متر مربع را برای ایستگاه اختصاص داده و آنرا حتما مسقف نمائید. کف ایستگاه باید دارای شیب مناسب جهت هدایت آب به خارج باشد. برای شستشوی معکوس فیلترها نیز که حجم خروجی فراوانی دارد باید مسیر مناسبی از قبل پیش بینی کنید. کف ایستگاه را بتون کرده و تا حد امکان سعی کنید ایستگاه را با احداث فنسهای فلزی از دسترس دیگران خارج نمائید.
سیستم فیلتراسیون را حداقل دو برابر ظرفیت لازم طراحی کنید. و با تکرار مرتب عمل شستشوی معکوس ار انباشت بیش از حد رسوبات در فیلترها جلوگیری کنید. در دوره خواب زمستان حتما شنها را از فیلتر شن خارج و شستشو نمائید فراموش نکنید که شنهای درون این فیلتر دارای دانه بندی متفاوتی است که عدم رعایت در ترتیب لایه های آن بر کارائی فیلتر اثر گذار است. فیلترهای دیسکی و توری نیز در دوره خواب سیستم باید از محفظه خارج و در مواد رسوب گیر نظیر جوهر نمک بطور کامل شستشو و رسوبگیری شود.

توصیه همواره ما حذف کلیه کودهای شیمیانی از فرآیند تولید است. از اینرو تاکیدی بر استفاده از تانک کود نداریم، تنها توصیه اکید ما این است که در صورت تمایل به استفاده از کود شیمیای همراه آب آبیاری از ریختن کودهای پتاسه و فسفاته و موارد مشابه که بسیار دیر در آب حل شده و در نهایت هم در شبکه توزیع رسوب کرده و موجب گرفتگی سراسری قطره چکانها میشود بشدت اجتناب کنید.قبل از بکارگیری این کودها از محلول بودن کامل آن در آب کشاورزی مطمئن شوید. نکته پر اهمیت دیگر مراقبت از بروز خطا در بکارگیری کودهای مخصوص محلول پاشی در تانک کود میباشد این کودها نیز امکان رسوب زیادی دارند و برای استفاده در تانک کود تولید نشده اند در مورد این مسائل ظریف حساس باشید تا کارائی سیستم شما دچار اخلال نگردد.


آنچه که در بالا تشریح شد ارائه اطلاعات لازم و اولیه در مورد نیاز آبی درختان انار و نحوه ورود به مسئله طراحی سیستم قطره ای و تاثیرات آن بر معماری باغات انار میباشد. قبل از احدث باغ حتما به موارد مذکور توجه کنید و بدون برخورداری از آب کافی و پایدار نسبت توسعه اراضی اقدام نکنید. کیفیت آب مورد استفاده همان است که در بحث آماده سازی مطرح شد. پس از احداث باغ در صورت برخورداری از سیستم آبیاری قطره ای موضوع عملکرد بهینه این سیستم بسیار حائز اهمیت است . از اینرو در بحث فوق موضو ع فیلتراسیون مطرح شد تا در زمان طراحی اطلاعات اولیه در این مورد داشته باشید.

درخت انار به تنظیم دوره آبیاری حساس است تاخیر در این امر و یا اقدام به آبیاری در دوره های غیر ضرور خسارت بار خواهد بود. در هر صورت چه از سیستم سنتی و یا سیستم قطره ای برای آبیاری درختان بهره میگیرید سعی کنید دوره آبیاری بلوکها منظم و در حجم آورده شده در جدول فوق باشد.

مقاطع حساس آبیاری درختان انار بقرار ذیل میباشد :
1- یخ آب زمستان
2- دوره قبل از باز شدن درختان
3- دوره باز شدن گلها
4- دوره رشد
5- انتهای دوره رشد و رسیدن میوه ها

در اواسط زمستان و در زمان خواب درخت یک دوره آبیاری در از بین بردن آفات موجود در خاک و افزایش رطوبت خاک بسیار موثر خواهد بود. این آبیاری بهتر است پس از انجام عملیاتی نظیر هرس یا کود دهی زمستانه صورت گیرد. افزایش رطوبت خاک در زمان فعالیت حداقلی درخت منجر به قرار گرفتن محلول خاک در غلظت پایدار شده شرائط مناسبی را برای خروج درخت از خواب زمستانه و شکل گیری اولیه جوانه های برگ و گل فراهم میاورد.
دوره قبل از باز شدن درختان در اواسط اسفند از مقاطع حساس آبیاری درختان انار میباشد. اگر زمستان کم بارش را پشت سر گذاشته اید مطمئن باشید بستر درخت در شرائط مناسبی نبوده و نیازمند آبیاری هستید. آبیاری شدید هم در این مقطع مصیبت بار خواهد بود بهم خوردن غلظت شیره گیاهی بر رفتار درخت اثر گذار بوده و آبیاری زیاد در این مقطع رشد خشبی درختان را افزایش و بر گلدهی آن اثر معکوس دارد. لذا سعی کنید قبل از رسیدن به این مرحله و پس از یخ آب زمستان چنانچه بارندگی قابل توجهی رطوبت بستر خاک را سیراب ننمود نسبت به آبیاری در نوبتهای دیگر قبل از رسیدن به این مقطع اقدام نمائید.
پس از باز شدن گلها نیز آبیاری شدید بیش از آنچه در جدول فوق آورده شده بر ریزش گلها اثر گذار بوده و نیازمند توجه ویژه میباشد. خشکی خاک نیز بهمان نسبت اثر گذار است در آبیاری سنتی اصولا درختان انار پس از یخ آب زمستان تا تبدیل شدن گلهای اول به میوه در اواخر اردیبهشت آبیاری نمیشوند که این موضوع در موارد خشک سالی و نبود رطوبت کافی در خاک منجر به خسارت میگردد. در روش قطره ای که میزان آب تحویلی قابل کنترل میباشد، سعی کنید آبیاری را در این روش با حفظ مقادیر آورده شده در جدول رعایت نمائید.
دوره رشد درختان بدلیل افزایش تبخیر و تعرق و مواجه شدن درخت با کمبود احتمالی و بروز پدیده آفتاب سوختگی نیازمند توجه ویژه میباشد. چنانچه در این مقطع سیستم آبیاری با اخلال مواجه شده و یا حد حجمی تعریف شده رعایت نگردد. بدون تردید آثار آن بشکل آفتاب سوختگی موضعی میوه و تنه درختان و ریزش میو ها و زرد شدن برگ درخت نمایان خواهد شد. تردید نکنید آفتاب سوختگی میوه ها خسارت عمده ای است که به کاهش درآمد شدید باغات منجر میگردد. پس با طراحی یک سیستم پایدار آب را بموقع و در حد بهینه تحویل درخت دهید.
در پایان دوره رشد همراه سرد شدن هوا رنگ میوه ها رو به سرخی گذاشته و میزان آب میوه نیز افزایش میابد. استمرار آبیاری مدیریت شده موجب رشد کامل میوه و افزایش وزن آن خواهد شد. آبیاری فراوان و در دوره های کوتاه به ترکیدگی میوه ها می انجامد در این دوره آب را در حد کافی و به مرور در اختیار درخت قرار دهید تا از افزایش میوه های آسیب دیده جلوگیری کنید.

انار درختی است که عمده فصل رشد خود را در گرما سپری میکند آب کلید معمای بهره وری باغات انار است. به رفتار درخت در مواجه با کمیت و کیفیت آب دقت کنید. باغات انار به مدیریت صحیح آبیاری نیازمند تا محصولی کیفی و فراوان تولید کنند. اگر در این امر موفق نباشید محصولی محدود با کیفیت نازل حاصل تلاش شما خواهد بود. آب ماده گرانبهایی است که اگر درست مدیریت شود شما را سرافراز خواهد نمود.